Primeira Fortaleza da raia seca do Alto Miño, o Castelo de Castro Laboreiro deriva a súa importancia, da implantación - a 1036m de altitude - no cume dunha masa granítica illada e rodeada de precipicios que chegan a superar os 200m. Deste, é posible dominar visualmente unha vasta área que inclúe no Sur o val do río Castro Laboreiro, no Norte a serra de Laboreiro e no Sudoeste, o xa lonxincuo Val do Lima; o que terá sido esencial na estratexia militar na altura da Reconquista e nas Guerras da Restauración.
Existen dous accesos ao castelo: un que partindo directamente da vila e seguindo pola liña do cume conduce á porta do Sapo, de máis difícil progresión porén máis directo e, outro, que rodeando a Fortaleza permite acceder á Porta do Sol segundo as curvas de nivel aínda que de maior extensión.
No mesmo promontorio do recinto amurallado, mais nunha plataforma a media costa, para Sudeste, subsisten algúns vestixios dun antigo poboado que terá estado intimamente relacionado co Castelo, unha vez que alí se refuxiaban as poboacións en altura de conflito militar.
Segundo as indicacións dos deseños de Duarte D’Armas, a torre de homenaxe tería unha altura de 8,8m e unha base cadrada con cerca de 4,4m de lado. Non existen actualmente vestixios desta construción, que foi totalmente destruída en 1659 por un raio que incendiou o paio da pólvora, existente no seu interior. Xunto á torre encontrábase un tanque cun van de 2,20m. A configuración do perímetro do castelo e da cerca é semellante á que presenta hoxe. No entanto, as torres que reforzaban os muros xa non existen, aínda que se teñan mantido as diferentes portas de comunicación co exterior e entre o castelo e a restante muralla. Tralo abandono do século XIX, o castelo ten sido obxecto de varias campañas de restauración e de prospección arqueolóxica por parte das entidades oficiais, especialmente os Monumentos Nacionais. O que posibilitou a consolidación dos muros existentes, para salvagardar as principais características e vestixios desta fortificación que chegou ata ao presente.
O seu estado de conservación impide a definición concreta do que terá sido o seu espazo exterior, porén é indiscutible que dos dous recintos existentes, o máis setentrional, con saída pola porta do Sapo terá estado asociado á defensa da torre de homenaxe, por outro lado o recinto a Sur, de maior dimensión, servía para a recollida de gando e bens, en épocas de conflito militar.
A adecuada integración paisaxística, quer da estrada de acceso ao miradoiro, quer das edificacións novas existentes nas inmediacións do morro do castelo, provén da creación de cortinas de vexetación. Estas permiten disimular as referidas construcións e a xestión urbanística do aglomerado coa creación de mecanismos de ordenamento do territorio que impidan o proliferar de novas edificacións nas zonas de maior sensibilidade visual. O que é esencial para o mantemento do potencial turístico da zona, que vive en grande parte do polo atractivo que representa o castelo e o seu morro.