A Atalaia do Espírito Santo é parte do sistema defensivo constituído polas fortificacións de Cerveira e Lovelhe, encontrándose actualmente disimulada pola densa mata de acacias, eucaliptos e piñeiros que o envolve.
Sitúase ao Leste da vila de Cerveira, fronteira co Monte do Espírito Santo, a media costa. O sistema de vistas do interior da fortificación para o exterior ten un potencial elevado ao longo da costa do Monte do Espírito Santo ata á marxe ribeirega de Cerveira e Lovelhe, atinxindo o máximo de amplitude na outra marxe do río Miño, e apenas se encontra prexudicado polo crecemento desordenado da vexetación do contorno.
O Fortín da Atalaia do Espírito Santo é unha estrutura de planta circular en albanelaría de granito de cerca de 5,80m de diámetro e 4m a 4,5m de altura. No centro posúe un tanque de 2m de diámetro e cerca de 2m de profundidade á volta do cal se circula nunha plataforma circular (batería) con cerca de 3,40m de ancho. A esta plataforma é onde se chega cando se entra pola porta de arco apuntado e se sobe unha escaleira de tiro. A área de rolda, cerca de 60cm por riba da batería, é tamén circular con cerca de 3,20m de ancho e permite o acceso a 3 laxes de granito en resalte que, conxuntamente coa porta, se sitúan no aliñamento dos catro cuadrantes. Estas laxes, con 1,80m de largo e 0,70m en voo, apóianse en 4 soportes de granito con 0,70m de altura. Os elementos en resalte, os remates interiores e as escaleiras son en cantería de granito. A albanelaría parece estar constituída por parede de dúas folhas enchidas en pedra miúda, terra e barro.
O Fortín sitúase no centro dunha plataforma sensiblemente cuadrangular, circundada por unha trincheira que executa o seu perímetro. O acceso ao Fortín é feito por unha pasaxe en terra confinada por muros de albanelaría e que atravesa a trincheira. A trincheira presenta características idénticas ás dos Fortes de Terra, e está constituída por seixo envolvido en material arxiloso con area e que, moi posiblemente, era compactado por capas por medio da pasaxe sucesiva de vehículos de tracción animal ou amontoado por acción directa do home, creando un material composto, designado na literatura por terrón. No final da década de 70 e inicio da década de 80, o Fortín sufriu obras de intervención co arranxo das murallas. A importancia e a tipoloxía única desta atalaia deberían ser obxecto de estudo e de elaboración dun proxecto de restauración do inmoble e de rehabilitación de toda a área do contorno próxima, englobando os foxos e os noiros exteriores sobre a costa.